بازدید: 83
 

شرح ابیات مثنوی بیت ۱۵۹۸ تا ۱۶۴۹

زبان و ادبیات فارسی

عنوان ::شرح ابیات  مثنوی بیت ۱۵۹۸ تا ۱۶۴۹
حجم فایل ::۱۷ کیلوبایت
دسته بندی:: رشته زبان و ادبیات فارسی
فرمت :Word
صفحات ::

قیمت : ۲۹۰۰ تومان

زمان ارسال همزمان با اتمام پرداخت

بخشی از  مطالب:

۱۵۹۸ ) بامدادان آمدند آن مادران        خفته اُستا همچو بیمار گران
نثر : آن مادران بامدادان آمدند در حالیکه در حالیکه اُستا همچون بیمارگران خفته بود.
معنی : صبح مادران به خانه استاد آمدند و استاد مانند یک بیمار وخیم الحال خوابیده بود.
بامدادان : صبح اول وقت / گران :‌وخیم الحال / بیمار گران : بیمار وخیم الحال
۱۵۹۹) هم عرق کرده ز بسیاری لحاف         سریسته،‌دو کشیده در سجاف
نثر : غم از بسیاری لحاف عرق کرده است و هم سرخود را بسته و دو را در سجاف کشیده است.
معنی: از بس لحاف روی او انداخته بودند عرق کرده بود و سرش را نیز بسته بود و صورتش را زیر لحاف پنهان کرده بود.
زبسیاری: از زیادی / سربستن: کناه از بیمار بودن/ سجاف : فاصله بین دو پرده ، باریکه ای که در حاشیه جامه می دوزند.
۱۶۰۰) آه آهی می کند آهسته او            جملگان گفتند هم لا حول گو
نثر: او آهسته آه آهی می کند و جملگان نیز لا حول گو گفتند.
معنی :‌استاد آهسته آهسته زیر لحاف آه آهی می کرد و همه حضار نیز از تعجب لاحول و لاقوه الا باالله می گفتند.
آه آه : ناله کردن از درد بیماری / جملگان : حاضران – اطرافیان
۱۶۰۱) خیر باشد اوستاد این درویش        جان تو ،‌ما را نبودست زین خبر
نثر :‌اوستاد این دردسر خیر باشد به جان تو قسم ما را از این حادثه هیچ خبر نبود
معنی : مادران به استاد گفتند : انشاء الله که خیر است قسم به جان عزیزت که ما از این موضوع بی خبر بودیم
خیر باشد: به نیکی و خیر سپری می شود / دردسر: بیماری ، گرفتاری / جان تو : قسم به جان تو
۱۶۰۲) گفت : من غم بی خبر بودم از این         آگهم مادر غران کردند، هین
نثر : استاد گفت : من هم از این بیماری بی خبر بودم هم اکنون کودکان مادر غران مرا آگاهم کردند
معنی :‌استاد گفت : البته من هم از این مسأله خبر نداشتم بلکه آن بچه های مادر فلان مرا آگاه کردند.
این طرز تعبیر که مادران اطفال را در پیش روی خودشان غر و قحبه می خواند هم با طرز بیان معلم مکتب که به سادگی و کودک زبانی معروف است مناسبت دارد و هم ساده خیالی هنرمندانه گوینده مثنوی را رنگ بلاغت عام پسند ؟؟ می دهد *)
* سرنی : ج ۱ ص ۱۴۲٫
غران : غر و قحبه شخصی در جلوی درویش
۱۶۰۳) من بدم غافل به شغل قال و قیل            بود در باطن چنین مرنجی ثقیل
نثر: من به دلیل مشغول بودن به شغل قال و قیل (تدریس) از وجود چنین بیماری سختی در باطن خودم غافل بودم.
معنی : من مشغول قیل و قال و بحث و درس بودم و در نتیجه از این رنجوری و بیماری غافل بودم و نمی دانستم که باطناً دچار این بیماری سخت شده ام.
[در اینجا «معلم» کنایه از عالمان علوم رسمی است که چنان در قیل و قال و بحث و جدال فرو میروند که از نقایص روحی و اخلاقی خود غافل می شوند.]
غافل بودن : کنایه از عدم آگاهی از وجود چیزی / شغل قال و قیل : شغل معلمی و تدریس
ثقیل : سخت، دشوار
۱۶۰۴ ) چون به جد مشغول باشد آدمی        او ز دید رنج خود باشد عمی
نثر : چون آدمی به جد مشغول باشد او زدید رنج خود عـَمی می باشد.
معنی : این یک اصل کلی است: هر گاه انسان بطور جدی به کاری مشغول شود نمیتواند رنج و کسالت خود را احساس کند.
عـَمی : درک نکردن ،‌عدم احساس
۱۶۰۵ ) از زنان مصر، یوسف شد سمر        که ز مشغولی شد زیشان خبر
نثر: از زنان مصر حضرت یوسف سمر شد که از مشغولی از ایشان خبر شد.
معنی :‌در داستان ها نقل شده است که زنان مصری وقتی جمال حضرت یوسف را مشاهده کردند از حال خود غافل و بی خبر شدند.
سمر : اضافه ، حکایت
۱۶۰۶ ) پاره پاره کرده ساعده های خویش        روح واله،‌که نه پس بیند، نه پیش
نثر‌: آن زنان ساعدهای خویش را پاره پاره کردند روح واله نه پس را می بیند و نه پیش را می بیند.
معنی : آن زنان از شدت حیرت، دستهای خود را قطعه قطعه کردند، اصولاً روحی که از مشاهده محبوب، حیوان و بیهوش شده باشد نه جلوی خود را می بیند و نه پشت سر خود را می بیند.
* در بیت اخیر به آیه ۳۱ حضرت یوسف (ع) اشاره دارد.
پاره پاره : قطعه قطعه / روح واله : روحی که از مشاهده محبوب ، حیوان و بیخود شده باشد.
۱۶۰۷) ای بسا مرد شجاع اندر حراب        که ببرد دست، یا پایش ضراب
نثر: ای بسیار مرد شجاع که در حراب دست یا پایش را ضراب قطع می کند.
معنی :‌چه بسا مردی دلاور که در کشاکش نبود، دست و یا پایش را ضربه شمشیر قطع می‌کند.
حراب : مصدر باب مفاعله به معنی پیکارکردن / ضراب: مصدر باب مفاعله به معنی زد و خورد باشمشیر است.

۲۰

(خرید با تمامی کارت های عضو شتاب : بلافاصله بعد از خرید می توانید مقاله را دانلود کنید همچنین فایل دانلود به ایمیل ارسال می شود)

2900 تومان – پرداخت و دریافت فایل

مطالب مرتبط

سنایی آثار سعدی محمد حسین شهریار فردوسی نیما یوشیج شعر نو نیما